Het tegengaan van fragmentatie en het stimuleren van harmonisatie door EU-toezicht op crypto-assetdiensten

Crypto-assetactiviteiten zijn de afgelopen jaren snel gegroeid binnen de Europese Unie (EU). Deze groei heeft geleid tot een toename van het risico op witwassen en terrorismefinanciering (ML/TF), met name in situaties waarin het regelgevend toezicht gefragmenteerd of onvolledig was. De Europese Bankautoriteit (EBA) publiceerde in het najaar van 2025 een rapport waarin werd toegelicht hoe bepaalde crypto-assetbedrijven kwetsbaarheden hebben gecreëerd en hoe de Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) en het Europees anti-witwaskader (AMLR en AMLD6) beogen het toezicht te verbeteren¹. Dit artikel biedt een beknopt overzicht van de belangrijkste bevindingen uit dit rapport. 

Toezichthouders constateerden dat sommige cryptobedrijven zonder vergunning opereerden, tussen EU-lidstaten verhuisden om toezicht te ontwijken, of misbruik maakten van wettelijke vrijstellingen. Veel van deze ondernemingen beschikten over zwakke systemen voor klantenonderzoek, het detecteren van verdachte transacties of het naleven van sanctieregimes. Daarnaast maakten sommige partijen gebruik van complexe eigendomsstructuren of samenwerkingsverbanden met partnerbedrijven om actief te blijven, ondanks eerdere toezichtsmaatregelen. Dit gedrag beperkte het vermogen van autoriteiten om risico’s effectief te beheersen en creëerde ruimte voor witwassen en terrorismefinanciering. 

MiCA en de nieuwe EU-anti-witwasregelgeving introduceren strengere waarborgen om deze problemen aan te pakken. Alle aanbieders van crypto-assetdiensten (Crypto-Asset Service Providers, CASPs) moeten voortaan één EU-brede vergunning aanvragen op basis van geharmoniseerde regels. Hiermee worden verschillen tussen lidstaten weggenomen en wordt voorkomen dat ondernemingen zich vestigen in jurisdicties met minder streng toezicht. Dienstverleners moeten aantonen dat zij beschikken over een transparante eigendomsstructuur, een solide interne governance en betrouwbare systemen voor klanten- en transactiemonitoring voordat zij hun activiteiten mogen starten. De AML-verordening en AMLD6 versterken daarnaast de samenwerking tussen nationale toezichthouders, vergroten de transparantie over uiteindelijk belanghebbenden en vereisen meer consistente risicobeoordelingen. De toekomstige Europese Anti-Witwasautoriteit (AMLA) zal bovendien direct toezicht houden op high-risk bedrijven, wat een extra dimensie aan toezicht toevoegt. 

Deze maatregelen dragen bij aan een veiliger en transparanter kader voor crypto-activiteiten binnen de EU. De belangrijkste les uit recente casussen is dat sterk, gecoördineerd toezicht en consistente regels in alle lidstaten noodzakelijk zijn om financiële-criminaliteitsrisico’s te beperken. Duidelijke standaarden, tijdige informatie-uitwisseling en strikte handhaving geven toezichthouders de middelen om problemen vroegtijdig te signaleren en ervoor te zorgen dat alleen integere en verantwoordelijke ondernemingen toegang krijgen tot actief worden en/of blijven binnen de Europese markt. De EBA formuleert negen aandachtsgebieden die moeten worden ingericht om het vergunningsproces daadwerkelijk als ‘poortwachter’ te laten functioneren, om mazen in de regelgeving te dichten en om sterke samenwerkingsmechanismen binnen de EU op te bouwen. 

Hoewel een deel van de taken van de EBA tegen het einde van 2025 zal worden overgedragen aan AMLA, zal de EBA onder haar MiCA-mandaat blijven bijdragen aan het bevorderen van toezichtconvergentie en het vroegtijdig signaleren van risico’s. 

 

Zoekt u ondersteuning bij het versterken van uw Crypto Compliance Framework?

Neem contact met ons op via: info@compliancechamps.com

Lees hier meer artikelen.